Beelden van de Toekomst: Jaques Tati en de Moderne Wereld

Ook in de film zijn verkenningen gemaakt van de toekomst. Een van de leukste toekomstbeelden is wel die toekomst van de stad van de Modernen door de Franse Komiek Jaques Tati in Playtime (1967). De droom van Le Corbusier wordt de nachtmerrie van Monsieur Hulot.

In Mon Oncle (1958) zien we het enigszins wereldvreemde type van Monsieur Hulot -die we al kennen uit de film Les Vacances de Monsieur Hulot (1953)- kennis maken met de moderne wereld tijdens een bezoek aan zijn zielige neefje wat in een uiterst moderne villa woont. Deze woning is bijna de hoofdrolspeler van de film, met kunststof stoelen die niet zitten of afstandsbedieningen met een eigen leven.

c02_-mon-oncletati2

Afbeelding 1 van 9

Na de met een Oscar bekroonde Mon Oncle gaat Jaques Tati aan de slag met Playtime, een film die verdergaat waar Mon Oncle eindigt. Nu is het geen huis maar een complete stad met een hypermodern karakter. Dit is het Parijs waar Le Corbusier van droomde, maar gaandeweg de film is de eenvormigheid (de Amerikaanse toeristen zien weinig verschil tussen Rome, Hamburg, Parijs en hun eigen New York) en de anonimiteit beangstigend. Monsieur Hulot loopt wereldvreemd door de film als een toeschouwer van de nieuwe wereld. Gaandeweg de film neemt de stad de hoofdrol echt op zich.

Voor deze film is in 5 maanden tijd een volledige filmstad gebouwd, met beton, glas en tarmac, met twee electriciteitcentrales voor continue verlichting en met verplaatsbare gebouwen (zodat het stedelijk decor telkens opnieuw samengesteld kon worden). In Tativille worden vervolgens 19 maanden lang opnames gemaakt met wel 40.000 figuranten. In een perfectionistische choreografie lopen mensen en dingen door elkaar heen. Deze kilometers film ondergaan nog twee jaar montage door Tati zelf, om uiteindelijk in 1967 in de bioscoop te komen.

Helaas wordt het een dure flop en zal het jaren duren voordat Tati opnieuw een film maakt, pas in 1972 komt Trafic uit, een samenwerking met de nederlander Bert Haanstra die verdergaat op het verkeersthema van Playtime. Maar zoals zovele onbegrepen films ontwikkeld Playtime zich tot een cultfilm die nog altijd het bekijken waard is. En neem er echt de tijd voor want de fijngesneden grappen zitten bovenop elkaar, Tati was een meester van de Running Gag. Ook is er een doorzicht naar het echte Parijs, de Sacre Coeur en Eiffeltoren zijn regelmatig zichtbaar maar wel op een bijzonder manier.

Dat Playtime een aanklacht is tegen de moderne stad met zijn monotomie en uniformiteit, waarin een eenling uiteindelijk ondergaat in de massa is onmiskenbaar. Opvallend daarbij is Jaques Tati zelf een groot liefhebber was van de subtiele gadgets van het moderne leven. Monsieur Hulot mag dan niets begrijpen van een moderne keuken als hij de huishoudbeurs bezoekt, het appartement van Jaques Tati was zo hypermodern uitgerust als dat maar kon in het midden van de twintigste eeuw.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>